Chương IV: Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

Chương IV: Công cơ học là gì? công suất, năng lượng
Chương IV : Công cơ học là gì ? hiệu suất, nguồn năng lượngChương IV : Động năng là gì ? Định lý động năng

Công cơ học (công) của một lực ⃗FF→ là đại lượng vô hướng được xác định bằng tích độ lớn của lực tác dụng theo phương chuyển dời với độ dời của điểm đặt lực.

1/ khái niệm năng lượng:
Năng lượng là dạng vật chất đặc biệt gắn liền với mọi vật. Năng lượng không tự nhiên sinh ra và cũng không tự nhiên mất đi nó chỉ chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác hoặc từ vật này sang vật khác.

nguồn năng lượng giải phóng ra từ một vụ nổ hạt nhân gồm có rất nhiều dạng nguồn năng lượng : nhiệt năng, cơ năng, quang năng, phóng xạ …Chương IV: Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

2/ Công cơ học:

Lực ⃗ FF → không đổi công dụng vào vật và làm nó chuyển dời được quãng đường là s, công của lực ⃗ FF → gọi là công cơ học và được xác lập bằng biểu thức toán học :A = F.s.cos α ( 1 ) ​trong đó

  • A: công cơ học gọi tắt là công (J)
  • s: quãng đường dịch chuyển (m)
  • F: độ lớn của lực tác dụng (N)
  • α: là góc hợp bởi véc tơ lực và véc tơ chuyển dời.

Biểu thức công được nhà toán học người Pháp Gaspard-Gustave đưa ra năm 1826.
Trong hệ đơn vị SI công có đơn vị là Jun (J) là đơn vị chung của các dạng năng lượng, từ biểu thức (1) => 1J=1N.1m => 1J là năng lượng sinh ra khi một lực có độ lớn 1N làm vật dịch chuyển được quãng đường 1m theo phương của lực tác dụng.

3/ Ví dụ về công cơ học:
Ví dụ 1: Một người đẩy vật khối lượng 5kg trượt trên mặt phẳng nghiêng dài 5m hợp với phương ngang một góc 300 bằng một lực có độ lớn không đổi là 50N. Tính công cơ học của tất cả các lực tác dụng vào vật, biết hệ số ma sát của mặt phẳng nghiêng là 0,1. Lấy g=10m/s2.
Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

Chọn chiều dương là chiều chuyển động của vật.
Vật chịu tác dụng của lực đẩy

⃗F

F→

, trọng lực

⃗P.

P→

, phản lực

⃗N

N→

và lực ma sát

F

ms

Fms→

  • N=P2=Pcosα=mg.sinα=5.10.cos300=25√3 N
  • P1=Pcosα=mg.sinα=5.10.sin300=25N
  • Fms=µ.N=0,1.25√3=2,5√3 (N)
  • AN=N.s.cos900=0
  • AP=P1.s.cos1800=-75 (J)
  • AFms=Fms.s.cos1800=-12,5√3 (J)
  • AF=F.s.cos00=250 (J)

Nhận xét : Trong hệ qui chiếu ta chọn

  • AN=0 => lực N không sinh công
  • AFms; AP < 0 => lực ma sát và thành phần trọng lực song song với mặt phẳng nghiêng sinh công cản
  • AF > 0 => lực F sinh công làm vật chuyển động được gọi là công phát động.

Chọn chiều dương là chiều chuyển động của vật.Vật chịu tác dụng của lực đẩy, trọng lực, phản lựcvà lực ma sát

Ví dụ 2: một người đẩy tạ nặng 80kg chuyển động trên quãng đường 50cm. Tính công cơ học của người đó, coi chuyển động đi lên của tạ là thẳng đều. Lấy g=10m/s2.
Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

Chọn chiều dương là chiều chuyển động của tạ ta có

  • Theo phương Oy: AF=F.s.cos00=mg.s=80.10.0,5=400 (J)
  • Theo phương Ox: AF=F.s.cos900=0 (J)

Tại sao lại xảy ra trường hợp trên rõ ràng người đẩy tạ đã phải mất rất nhiều nguồn năng lượng để đẩy tạ tại sao công cơ học ( cũng là một dạng nguồn năng lượng ) sinh ra hoàn toàn có thể bằng 0 ?Chọn chiều dương là chiều hoạt động của tạ ta cóKhi học về công cơ học cần phân biệt rõ khái niệm công cơ học ( công của lực ) với khái niệm công sức của con người. Công cơ học được định nghĩa bằng biểu thức toán học thế cho nên nó nhờ vào vào những giá trị Open trong biểu thức toán nên trong những hệ qui chiếu khác nhau công cơ học hoàn toàn có thể âm, dương hoặc bằng không. Công sức được hiểu là phần nguồn năng lượng đã tiêu tốn khi làm một việc gì đó, phần nguồn năng lượng này luôn dương .Kết luận : công là một đại lượng vô hướng hoàn toàn có thể dương, âm hoặc bằng 0 tùy thuộc vào hệ qui chiếu mà ta chọn .

4/ Công của các lực biến đổi:
Trong trường hợp lực tác dụng vào vật biến đổi để tính công người ta sử dụng các phép toán vi phân, tuy nhiên chương trình vật lý lớp 10 phổ thông ta tạm không đề cập đến.

5/ Công suất:
Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

Một người bê một chiếc hộp từ mặt đất lên độ cao 20m mất 20phút, cũng chiếc hộp đó cần cẩu chỉ mất 2 phút. Nếu coi chuyển động đi lên của chiếc hộp là thẳng đều ta nhận thấy công cơ học để thực hiện dịch chuyển chiếc hộp lên cao là như nhau (vì chiếc hộp có khối lượng bằng nhau và quãng đường dịch chuyển giống nhau trong hai trường hợp) chỉ có thời gian để thực hiện công là khác nhau => từ đó người ta xây dựng khái niệm công suất.Công suất là đại lượng vật lý đặc trưng cho vận tốc triển khai công của một vật ( người, máy móc … ) Biểu thức tính hiệu suất :

P.=

At

P=At

Trong đó :

  • P: công suất (W)
  • A: công cơ học (J)
  • t: thời gian thực hiện công (s)

Một người bê một chiếc hộp từ mặt đất lên độ cao 20 m mất 20 phút, cũng chiếc hộp đó cần cẩu chỉ mất 2 phút. Nếu coi hoạt động đi lên của chiếc hộp là thẳng đều ta nhận thấy công cơ học để thực thi di dời chiếc hộp lên cao là như nhau ( vì chiếc hộp có khối lượng bằng nhau và quãng đường di dời giống nhau trong hai trường hợp ) chỉ có thời hạn để triển khai công là khác nhau => từ đó người ta thiết kế xây dựng khái niệm hiệu suất .

Đơn vị của công suất là W (Watt lấy tên theo nhà vật lý học James Watt người đã cải tiến thành công động cơ hơi nước nâng cao hiệu suất làm việc của nó lên gấp nhiều lần)
Công cơ học là gì? công suất, năng lượng

Ngoài đơn vị là W công suất còn được đo bằng đơn vị mã lực (HP viết tắt của horsepower)Trong trường hợp lực ⃗ FF → không đổi, vật hoạt động theo phương của lực tính năng ta có

P.=

At

=F

st

=F.v

P=At=Fst=F.v

  • nếu v là vận tốc trung bình thì P là công suất trung bình
  • nếu v là vận tốc tức thời thì P là công suất tức thời.

Ngoài đơn vị chức năng là W hiệu suất còn được đo bằng đơn vị chức năng mã lực ( HP viết tắt của horsepower )6 / Hiệu suất

H=

A′

A

H=A′A

  • A’: là công có ích (đã loại bỏ công cản) (J)
  • A: công toàn phần (J)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.